Bronnen en methode

Een site die in één woord antwoord geeft, moet laten zien waar dat woord vandaan komt. Daarom staat op deze pagina alles: welk getal bij welke bron hoort, hoe het antwoord wordt bepaald en waar de cijfers ophouden iets te betekenen.

Niets op gaatdegrieprond.nl is zelf gemeten. Alle getallen komen van het ECDC en van het RIVM.

gaatdegrieprond.nl volgt voor het antwoord de werkafspraak die het ECDC gebruikt om het begin en het einde van het griepseizoen aan te geven. De Nederlandse definitie van een griepepidemie is strenger: die eist dat het aantal mensen met griepachtige klachten twee weken boven een grenswaarde ligt én dat laboratoria griep vinden. Het oordeel daarover is aan het RIVM en Nivel. Daarom kan hier Ja staan zonder dat het woord epidemie valt.

Het antwoord rust op twee dingen. Het eerste is of laboratoria werkelijk griep vinden. Een deel van de huisartsen stuurt bij patiënten met luchtwegklachten een monster in. Is minstens tien procent daarvan positief op influenza, dan gaat er griep rond. Die drempel gebruikt het Europese centrum voor ziektebestrijding, het ECDC, om het begin en het einde van het griepseizoen aan te geven (ECDC, Seasonal influenza, Annual epidemiological report 2023/2024). Het is een werkafspraak voor surveillance, geen formele definitie. Buiten het seizoen worden er maar een paar monsters per week genomen en dan zeggen drie positieve uitslagen niets. Een week met minder dan dertig monsters vullen we daarom aan met de week ervoor. En net als de officiële definitie eisen we twee weken achter elkaar: pas na twee weken boven de tien procent wordt het antwoord Ja en pas na twee weken eronder weer niet. Zo gooit één losse week het antwoord niet om.

Het tweede is hoeveel mensen met luchtwegklachten naar de huisarts gaan, vergeleken met dezelfde weken in eerdere jaren. Dat hele cijfer, van oktober 2021 tot en met deze week, komt uit één bron: de tabel die het RIVM publiceert onder de grafiek met patiënten met een acute luchtweginfectie. Sinds 2 september 2026 telt Nivel daarin alleen nog nieuwe ziektegevallen per week; het RIVM heeft de hele reeks toen omgezet, dus oude en nieuwe telling staan er niet door elkaar in. Wie de cijfers naast oudere publicaties legt, ziet daar wel verschillen: die zijn op de oude manier geteld. De laatste weken zijn nog voorlopig, omdat late meldingen ze nog wat kunnen verhogen. Dat cijfer loopt elk najaar op omdat de scholen weer beginnen, ook als er geen griep is. Een stijging alleen zegt dus weinig; het gaat erom of het cijfer boven het gewone niveau voor die week ligt. Dat gewone niveau is de mediaan: de middelste waarde als je alle vergelijkbare weken op volgorde zet, zodat één uitschieter het niet bepaalt. Alle getallen op gaatdegrieprond.nl zijn afgerond op hele getallen, een half naar boven; alleen de drempel van tien procent geldt voor het exacte percentage, vóór het afronden.

Vinden de laboratoria griep, dan is het antwoord Ja, ook als er minder mensen naar de huisarts gaan dan in eerdere winters: een mildere griepgolf is nog steeds een griepgolf. Kunnen de laboratoria niets zeggen omdat er te weinig monsters zijn, dan beslist het huisartsencijfer, maar alleen naar de voorzichtige kant: ligt het boven het gewone niveau, dan zegt gaatdegrieprond.nl niet Nee maar dat het niet zeker is.

De grenswaarde van Nivel geldt voor het aantal mensen met een griepachtig ziektebeeld, een ander en kleiner cijfer dan het huisartsencijfer op gaatdegrieprond.nl. Nederland levert dat cijfer sinds week 9 van 2026 niet meer aan de Europese surveillance. De grenswaarden staan hieronder ter achtergrond; gaatdegrieprond.nl gebruikt ze niet om het antwoord te bepalen en rekent ze ook niet om.

Het RIVM en Nivel bepalen of er een griepepidemie is, niet gaatdegrieprond.nl. Een epidemie geldt als het aantal mensen met griepachtige klachten twee weken achter elkaar boven de grenswaarde ligt en bij een substantieel deel van hen ook echt een influenzavirus is aangetoond in het laboratorium.

Niemand telt alle zieke Nederlanders. Het huisartsencijfer komt uit een steekproef van praktijken en wordt teruggerekend naar een cijfer per 100.000 inwoners. De laboratoriumcijfers tellen monsters waarin een virus is aangetoond en dat is geen ziektecijfer: vijftig meldingen norovirus betekent niet dat er vijftig mensen norovirus hebben. Daarom staat er op de pagina van elk virus een vergelijking en niet alleen een getal en geeft gaatdegrieprond.nl bij minder dan vijf vaststellingen geen oordeel.